تاریخچه استفاده از تقویم در ایان قدمتی حدود چهار هزار ساله دارد  یعنی قدمت پیدایش تقویم به قبل از زرتشت مربوط می گردد اما در گذر زمان ومانند همه کشورهای دیگر تقویم ایران نیز دچار تحول گردید تقویمی که امروزه ما در ایران مورد استفاده قرار می دهیم قدمتی حدود دو قرن دارد در تاریخ سوم رمضان سال چهارصد و هفتاد ویک هجری قمری تقویم هجری قمری در ایران زیر نظر منجمین وریاضی دان های مجرب اصفهان به تقویم هجری شمسی تغییر کرد با اعمال این تقویم مبدا تاریخ هجرت پیغمبر ص بود ولیکن ماههای سال بر منبای حرکت خورشید و تقویم زرتشتی یزد گرد تنظیم شد که این تقویم به نام تقویم جلالی شناخته شده و مادر تقویم کنونی ایران محسوب می شود و به از گذشت حدود نصصد سال از این تقویم با تصویب مجلس شورای ملی در یازده فروردین هزار وسیصد وچهار گاه شمار هجری خورشیدی تغییراتی کرد و به عنوان تقویم رسمی کشور ایران محسوب گردید و تا به امروزه در ایران قابل استفاده می باشد. تقویم جمهوری اسلامی ایران دقیق تر ین تقویم جهان در چند هزار ساله می باشد که در دنیا مورد استفاده های دقیق قرار می گیرد

 در زمانهای قدیم انسان ها برای اینکه بتوانند روزهای خود را نشانه گذاری کنند به تقویم دست یافتند.قبل از به وجود آمدن تقویم ان سانها برای یاد آوری روزهای مهم خود از جمله تاریخ تولد وقرارهای مهم خود باید روزها را می شماردند و این شمارش روزها برای حفظ قرار های مهم انسان ها را بر آن داشت که تقویم را طراحی کردند. در واقع بعد از شمارش روزها با پیشرفت اطلاعات وعلوم مختلف کم کم مفهوم و پایه تقویم ایجاد شد.

امروزه انواع تقویم ها در جهان موجود می باشد از جمله تقویم میلادی و تقویم هجری شمسی و تقویم هجری قمری  و تقویم مایا و تقویم های متفاوت دیگر در ملل مختلف که هر تقویم در ملتی خاص ایجاد شده و هر یک دارای دلیلی خاص و مبداء خاص برای تقویم خود می باشند.

 بیشترین تقویمی که امروزه در جهان مرسوم است تقویم میلادی می باشد که به علت اینکه اکثر ملت ها ی جهان دارای آیین مسیحیت می باشند و پیروان این دین می باشند از تقویم میلادی استفاده می کنند و مبداء تقویم  میلادی تولد حضرت عیسی مسیح می باشد و تا به امروز دو هزار و شانز ده سال از این تاریخ تولد گذشته است و تقویم میلادی  دو هزار و شانزده ساله می باشد

تقویم میلادی تقویمی با ریشه مسیحیت می باشد اما امروزه تقریبا در همه جهان مورد استفاده قرار می گیرد و تقویمی بین المللی محسوب می شود ​تقویم میلادی تقویمی است ژولینی که از تقویمی رومی بر گرفته شده است و با مبدا تقویم قدیم یعنی میلاد مسیحیت مورد پذیرش قرار گرفت.

 کبیسه گیری دوره تقویم های میلادی دارای دو دوره زمانی متفاوت می باشد که در تاریخچه تقویم های میلادی جای بحث و بررسی دارد. امروزه در اکثر کشورهای جهان به ویژه کشورهای اسلامی تقویم میلادی به عنوان تقویم رسمی کشورها شناخته می شود

 اما تقویم میلادی با شرایط فصلها و موقعیت های خای خاص زمین مانند اعتدالین وانقلابین هم خوانی ندارد  و شمار روز های هر ماه نیز در تقویم میلادی نا منظم است شروع و ابتدای سال و ابتدای ماه ها در تقویم میلادی قرار دادی هستند و به مسائل نجومی و یا حرکات انتقالی زمین کاری ندارد  و برای بهره گیری لز این روش در تقویم هیچ دلیل منطقی ای در دست نمی باشد و از طرف دیگر در طول تاریخ بسیاری از افراد به دلخواه خود دخل و تصرفاتی در این تقویم نموده اند که خود دلیل بر عدم کامل و مطلوب نمودن این تقویم نسبت به تقویم هایی دیگر می باشد که مورد بررسی قرار می گیرد. همچنین این تقویم دارای پایه های دقیق مذهبی و اعتقادی نمی باشد و مشکلات مسیحیان را بر طرف نکرده است  و در این تقویم ایاتم مذهبی را به طور دقیق مشخص نمی کند و برای یافتن این ایام باید از تقویم قمری کمک گرفت و منجمین ناچارند هر ساله با کمک گرفتن از روش اپاکت  محل هر کدام از روزها و تایخ های مذهبی را در هاه های قمری و تقویم قمری بیابند  در نتجه همه روز ها و ایام عید و ... مسلمان و مسیحیان در تقویم میلادی دائما در حال تغییر و جابجایی در محدوده زمانی خاص خود می باشد 

 کمبود ها  و ایرادات تقویم میلادی افرادی را به فکر تهیه یه تقویم جدید کامل انداخته است که دارای اعتباری جهانی باشد و این طرح برنامه ریزی شده در سازمان ملل مطرح شد اما به نتیجه ای نرسید در زمان های گذشته هم به فکر تغییر این تقویم افتادند و تقویم جمهوری فرانسه را جایگزین این تقویم نمودند مورد تایید هم قرار گرفت اما این تقویم بعدا منسوخ شد و تقویم میلادی همچنان در دست می باشد و مهم ترین و اصلی ترین تقویم جهانی محسوب شده که در اکثریت کشورها تقویم رسمی محسوب و مورد استفاده افراد قرار می گیرد در عین حال استفاده از تقویمی که آیین و مذهب در آن حائز اهمیت بسزایی باشد بسیار مورد استقبال مسلمانان و افراد ملل مختلف قرار می گیرد در کشور ما ایران با وجود اینکه تقویم جهانی نیز پذیرفته شده می باشد و خود ایران با قدمت تاریخی خود که دارد دارای تقویم هجری شمسی بر گرفته از تاریخ خودمان می باشد با این وجود برای یادآوری اعتقادات و ایام خاص مذهبی از تقویم هجری قمری نیز استفاده می شود بنا بر این می توان گفت هر سه مورد تقویم هجری قمری تقویم شمسی و تقویم میلادبی در کشور ایران در جایگاه های خود به کار بسته می شود اما بیشترین استفاده از تقویم شمسی می باشد.

اینک به بررسی تقویم هجری قمری می پردازیم.

تقویم هجری قمری تقویمی بر اساس چرخش ماه است که توسط مسلمانان طراحی شده و در بسیاری از کشورهای اسلامی به عنوان تقویم مذهبی از آن یاد می شود و در برخی موارد و بعضی کشورها تقویم قمری را به نام تقویم مدنی می شناسند و این تقویم برای شناسایی و یاد آوری بسیاری از رو زهای خاص مذهبی شامل عید ها و عزا داری ها و روزه و حج می باشد که مسلمانان جهت فراموش نشدن و جابجا نشد ن تاریخ های خاص مذهبی از این تقویم استفاده می نمایند.در زمان خلافت عمر خلیفه دوم در زمان خلافتش برای گرفتن مخارج مردم و برای یاد آور شدن آن در تاریخ خود و برای حذف شمارش روزها اقدام به طرح تقویم نمودند که این تقویم به تقلید از سبک ساسانی بود.  اما بعدها مبدا این تقویم به زمان هجرت پیامبر تغییر کرد و هجرت پیامبر در تقویم جایگزین مبداء اولیه آن گردید قبل از اینکه تقویم میلادی به درجه جهانی شدن برسد تقویم هجری قمری به عنوان تقویمی وسیع و در کشورهای اسلامی جای داشت. تقویم قمری در میان اعراب قبل از اسلام نیز رواج داشت استفاده از تقویم قمری از بلا فاصله پس از هجرت پیامبر مورد استفاده مسلمانان نبود بلکه پس از گذشت پانز ده سال از هجرت پیامبر در زمان خلافت عمر خلیفه دوم این مبداء به رسمیت شناخته شد و به جهت هجرت پیامبر تقویم که بر اساس هجرت پیامبر مبدا دار شد تقویم هجری قمری نامیده شد و مورد استفاده مسلمان ها قرار گرفت.

مبداء تقویم هجری قمری مانند تقویم هجری شمسی سال هجرت پیامبر اسلام حضرت محمد ص در سال ششصد و بیست و دو میلادی از مکه به مدینه می باشد

زمان آغاز هجرت پیامبر اکرم ص از مکه به مدینه اول ربیع الاول و بیست و چهار شهریور سال یک هجری می باشد و ورود پیامبر ص به مدینه روز هشتم ربیع الاول همان سال می باشد

سر آغاز تقویم هجری قمری روز جمعه اول محرم سال یک هجری قمری می باشد  و در واقع این روز مصادف است با بیست و هفت تیر سال یک هجری شمسی  و بر این اساس دو ماه از سال اول هجری که پیش از واقعه هجرت می باشد جزو سال اول هجرت محسوب می شد.

 ماه های سال قمری در تقویم  عبارتند از محرم صفر ربیع الاول ربیع الا=ثانی جمادی الاول جمادی الثانی  رجب شعبان رمضان شوال ذیقعده و ذی حجه  می باشد  تقویم و در واقع سالنمای قمری با توجه به رو یت هر ماه ماه جدید درونش آغاز می شود